Do czego służy dekoder oznaczeń
Dekoder rozkłada oznaczenie gatunku stali na części i wyjaśnia znaczenie każdej z nich. Obsługuje oznaczenia skrócone według EN 10027-1, numery materiałowe według EN 10027-2, oznaczenia AISI i dawne oznaczenia polskie. Rozpoznaje też popularne nazwy handlowe.
Oznaczenie gatunku niesie dużo informacji: przeznaczenie stali, minimalną granicę plastyczności, wymagania udarności, skład chemiczny i stan dostawy. Umiejętność jego odczytania pozwala uniknąć pomyłek w zamówieniach i przy odbiorze materiału.
Jak działa narzędzie
Dekoder rozpoznaje system oznaczenia po budowie zapisu. Oznaczenia zaczynające się literą S, P, L, E lub B należą do stali oznaczanych według zastosowania i właściwości mechanicznych. Oznaczenia z zawartością węgla i symbolami pierwiastków, na przykład 42CrMo4, należą do stali oznaczanych według składu chemicznego.
Numer materiałowy ma postać 1.XXXX. Pierwsza cyfra 1 oznacza stal, dwie kolejne grupę stali, a ostatnie dwie kolejny numer w grupie. Na przykład grupa 1.43 obejmuje stale nierdzewne chromowo-niklowe bez molibdenu.
Skąd wziąć oznaczenie
Oznaczenie gatunku znajdziesz na rysunku, w zestawieniu materiałów, w zamówieniu i na świadectwie odbioru według EN 10204. Wyroby hutnicze mają też oznakowanie na powierzchni lub na przywieszce, zwykle z numerem wytopu.
Wpisz pełne oznaczenie z przyrostkami, na przykład S355J2+N lub S355K2W. Każda część zmienia znaczenie: J2 i K2 określają udarność, W odporność na korozję atmosferyczną, a +N stan dostawy. Dla stali według składu chemicznego wpisz oznaczenie bez spacji, na przykład X5CrNi18-10.
Numer materiałowy, na przykład 1.4301, wpisz z kropką. Dekoder wskaże grupę stali i kartę gatunku, jeśli jest w serwisie.
Przykład krok po kroku
Oznaczenie: S355J2+N.
- S: stal konstrukcyjna.
- 355: minimalna granica plastyczności 355 MPa dla najmniejszego zakresu grubości.
- J2: praca łamania co najmniej 27 J w temperaturze −20°C.
- +N: stan dostawy po normalizowaniu lub walcowaniu normalizującym.
Oznaczenie: 42CrMo4. Liczba 42 oznacza średnią zawartość węgla 0,42 procent. Liczba 4 po symbolach dotyczy chromu: podzielona przez współczynnik 4 daje około 1 procent Cr. Molibden występuje w ilości niepodanej liczbą, zwykle 0,15–0,30 procent.
Typowe błędy
- Traktowanie liczby 355 jako stałej wartości Re. Minimalna granica plastyczności maleje wraz z grubością wyrobu. Dla grubszych blach S355 wartość jest niższa.
- Pomijanie oznaczeń dodatkowych. Przyrostki +N, +M, +AR, Z35 lub W zmieniają stan dostawy i właściwości. Zamówienie bez nich może dotyczyć innego materiału.
- Mylenie J2 z K2. Oba oznaczenia dotyczą −20°C, ale K2 wymaga 40 J, a J2 27 J.
- Utożsamianie nazwy handlowej z gatunkiem normowym. Nazwa handlowa producenta nie zawsze odpowiada jednemu gatunkowi z normy.
Ograniczenia narzędzia
Dekoder wyjaśnia budowę oznaczenia, ale nie zastępuje normy wyrobu. Wartości liczbowe, takie jak granica plastyczności dla grubszych wyrobów, wymagania udarności w kierunku poprzecznym czy skład chemiczny, podaje właściwa norma, na przykład EN 10025-2 dla stali konstrukcyjnych. Nazwy handlowe dekoder rozpoznaje tylko dla popularnych producentów.
Jak wykorzystać wynik
Po rozszyfrowaniu oznaczenia przejdź do karty gatunku, na przykład stali S355. Odpowiedniki w normach amerykańskich, japońskich i chińskich podaje tabela zamienników. Zasady oznaczania opisuje EN 10027 i kompendium w rozdziale o oznaczeniach.