C45 czy 42CrMo4: porównanie stali do ulepszania
C45 czy 42CrMo4: skład chemiczny, hartowność oraz Re, Rm i A po ulepszaniu cieplnym według EN ISO 683. Dobór stali na wały, osie i koła zębate.
| Parametr | C45 | 42CrMo4 |
|---|---|---|
| Węgiel C | 0,42–0,50% | 0,38–0,45% |
| Mangan Mn | 0,50–0,80% | 0,60–0,90% |
| Chrom Cr | do 0,40% | 0,90–1,20% |
| Molibden Mo | do 0,10% | 0,15–0,30% |
| Re, min. (+QT, d ≤ 16 mm) | 490 MPa | 900 MPa |
| Rm (+QT, d ≤ 16 mm) | 700–850 MPa | 1100–1300 MPa |
| Re, min. (+QT, 16 < d ≤ 40 mm) | 430 MPa | 750 MPa |
| Rm (+QT, 16 < d ≤ 40 mm) | 650–800 MPa | 1000–1200 MPa |
Źródło: EN ISO 683-1 (C45) i EN ISO 683-2 (42CrMo4), stan ulepszony cieplnie +QT; zakresy średnic według normy. Wiersze wyróżnione kolorem różnią się między gatunkami.
C45 to stal niestopowa, a 42CrMo4 stal stopowa chromowo-molibdenowa. Obie przeznaczone są do ulepszania cieplnego, czyli hartowania i odpuszczania. Różnica wynika z hartowności: dodatki chromu i molibdenu pozwalają 42CrMo4 zahartować się głębiej, dlatego po ulepszaniu ma znacznie wyższą wytrzymałość, także w większych średnicach.
C45 jest tańsza, łatwiejsza w obróbce i wystarcza na mniej obciążone wały, sworznie i osie o małych przekrojach. 42CrMo4 stosuje się na elementy silnie obciążone i narażone na zmęczenie: wały korbowe, koła zębate, śruby wysokiej wytrzymałości i części maszyn ciężkich. W obu przypadkach właściwości zależą od średnicy, dlatego zamówienie powinno określać wymiar i stan dostawy.
Kiedy wybrać C45
- Wały i osie o umiarkowanych obciążeniach i małych średnicach
- Części hartowane powierzchniowo indukcyjnie
- Ograniczony budżet i duże serie
Kiedy wybrać 42CrMo4
- Elementy silnie obciążone i narażone na zmęczenie
- Większe średnice wymagające równomiernych właściwości
- Śruby, koła zębate i wały maszyn ciężkich