Do czego służy kalkulator kosztu spawania
Kalkulator szacuje masę stopiwa, zużycie drutu lub elektrod, gazu osłonowego, czas jarzenia łuku i czas pracy spawacza. Na tej podstawie podaje koszt wykonania spoin i koszt na metr. Obsługuje spoiny pachwinowe oraz czołowe na rowek V.
Wynik przydaje się przy wycenie konstrukcji, porównaniu wariantów połączeń i ocenie, czy opłaca się zmienić grubość spoiny lub kształt rowka.
Jak liczy narzędzie
Pole przekroju spoiny pachwinowej płaskiej to a². Dla spoiny czołowej V pole wynosi t²·tg(α/2) + b·t, gdzie α to kąt rowka, a b odstęp w grani. Do pola dodaje się nadlew i straty kształtu. Masa stopiwa to pole razy długość i gęstość 7850 kg/m³.
Zużycie spoiwa to masa stopiwa podzielona przez uzysk. Czas jarzenia łuku to masa stopiwa podzielona przez wydajność stapiania. Czas pracy spawacza wynika z udziału czasu jarzenia, bo część czasu zajmuje przygotowanie, czyszczenie i zmiana pozycji.
Skąd wziąć dane wejściowe
Grubość i długość spoin weź z rysunków i zestawienia spoin. Uzysk i wydajność stapiania podaje karta techniczna drutu lub elektrody dla danej średnicy i prądu. Udział czasu jarzenia łuku najlepiej zmierzyć na własnym stanowisku przez kilka godzin pracy.
Przepływ gazu osłonowego podaje instrukcja technologiczna spawania. Cenę gazu przelicz na metr sześcienny: butla 50 l pod ciśnieniem 200 bar zawiera około 10 m³ gazu. Stawka roboczogodziny powinna obejmować koszty pracodawcy i narzuty zakładu.
Przy porównaniu wariantów zmieniaj jeden parametr naraz. Pozwala to ocenić, który czynnik ma największy wpływ na koszt.
Przykład obliczenia krok po kroku
Dane: spoiny pachwinowe a = 5 mm, łączna długość 20 m, nadlew 15 procent, uzysk 90 procent, wydajność stapiania 3 kg/h, udział jarzenia 30 procent, gaz 15 l/min. Ceny przykładowe: drut 12 zł/kg, gaz 18 zł/m³, robocizna 90 zł/h.
- Pole przekroju z nadlewem: 5² · 1,15 = 28,75 mm².
- Masa stopiwa: 28,75 · 20 000 · 7850 · 10⁻⁹ ≈ 4,51 kg.
- Zużycie drutu: 4,51/0,9 ≈ 5,02 kg.
- Czas jarzenia: 4,51/3 ≈ 1,50 h. Czas pracy: 1,50/0,3 ≈ 5,02 h.
- Gaz: 15 · 1,50 · 60/1000 ≈ 1,35 m³.
- Koszt: 60,18 + 24,37 + 451,37 ≈ 535,93 zł netto, czyli około 26,80 zł za metr.
Robocizna stanowi tu około 84 procent kosztu. Zmniejszenie grubości spoiny lub zwiększenie wydajności zmniejsza koszt bardziej niż tańszy drut.
Typowe błędy
- Za wysoki udział czasu jarzenia. W produkcji jednostkowej łuk pali się zwykle przez mniejszą część czasu pracy niż na zrobotyzowanym stanowisku.
- Pominięcie nadlewu. Rzeczywista spoina jest większa od teoretycznej. Brak nadlewu zaniża zużycie materiałów.
- Grubość spoiny większa niż potrzebna. Masa stopiwa rośnie z kwadratem a. Spoina a7 zamiast a5 zużywa prawie dwa razy więcej materiału.
- Koszt bez przygotowania. Ukosowanie, sczepianie, szlifowanie i kontrola zwiększają koszt połączenia.
Jak wykorzystać wynik
Najpierw sprawdź, jakiej grubości spoiny wymaga połączenie, w kalkulatorze spoin pachwinowych. Mniejsza, ale wystarczająca spoina obniża koszt i odkształcenia. Metody spawania porównuje poradnik o doborze metody spawania.